Categoriearchief: Nieuws

WONCA 19th May: World Family Doctors day

In just over two months, World Family Doctor Day (FDD) will be upon us once more. World Family Doctor Day – 19th May – was first declared by WONCA in 2010 and it has become a day to highlight the role and contribution of family doctors in health care systems around the world. We’re happy for Member Organizations to develop their own theme for FDD, depending on local priorities, but this year we’d especially like to highlight the role of family doctors in providing life- long care to their patients – “Family doctors – caring for you for the whole of your life”. We especially want to emphasise that family doctors have a key role in the management of children and also their pivotal role in palliative and end of life care. As before, WONCA has made generic FDD posters available via the WONCA website, and the FDD logo is also available. For much more information, and links to posters and materials, go to: https://www.globalfamilydoctor.com/News/FromtheCEOsdeskMarch19.aspx

Community Oriented PC (COPC) stage in Kenya

Twee derdejaars aios FM – Florence Mbathia en Nelson Nyamu – deden in Feb 2019 hun 6 weken COPC stage in Mariakani in Kilifi district. Ze schreven een prachtig rapport over hun verbeterplan rond het EB management van URTI’s.
Simone Jaarsma en Pieter van den Hombergh waren begeleiders. Lees hun rapportage om te weten hoe dat feitelijk was. Erg leuk dus en nuttig.
Fleur de Meijer Dep. HoD van Aga Khan University FM-department was ‘host’ en de laatste week was gevuld met onderwijs over organisatie , palliatieve zog en communicatie. Zie foto

De KAFP hield een conferentie in Eldoret en koos opnieuw Thigithi tot voorzitter. Alle voordrachten stonden in het teken van COPC. De helft van alle FPs in Kenya zie je hier (> 40)


Getrainde gedetineerden sporen TBC op in Ethiopische gevangenissen

In Ethiopische gevangenissen komt veel Tuberculose (TBC) voor. Soms wordt zelfs enigszins gekscherend gezegd dat iemand naast zijn celstraf ook veroordeeld wordt tot deze ziekte. Uit onderzoek van de Ethiopische onderzoeker Dr. Kelemework in samenwerking met onderzoekers van de Universiteit Maastricht, waaronder Mark Spigt PhD, vandaag verschenen in Lancet Global health, blijkt dat gedetineerden heel eenvoudig te coachen zijn om TBC in een vroeg stadium te herkennen bij hun medegedetineerden. Zodoende kan verdere verspreiding voorkomen worden.

TBC in Ethiopische gevangenissenHoewel TBC in de rijke landen niet veel meer voorkomt is het nog steeds een heel groot probleem in ontwikkelingslanden. Geschat wordt geschat dat 23% van de totale wereldbevolking besmet is met de TBC bacterie. Het ontstaan van resistente vormen van TBC vormt een extra en toenemende bedreiging. Het probleem is groter naarmate de leefomstandigheden slechter zijn. In gevangenissen van ontwikkelingslanden zijn de leefomstandigheden vaak extreem slecht Door ziekte, slechte voeding en overbevolking in cellen komt TBC veel vaker voor en wordt het veel makkelijker verspreid. Via familiebezoeken aan de gedetineerden en het gevangenispersoneel blijft de gevangenis een voortdurende bron van TBC voor de samenleving.

Trainen van gedetineerdenDe onderzoekers ontwikkelden een training voor gedetineerden. Gedurende drie dagen kregen een aantal gedetineerden per gevangenis een uitgebreide training over TBC. Hoe wordt TBC veroorzaakt, wat zijn de gevolgen, hoe kun je het herkennen en wat kun je er aan doen? Via deze gedetineerden werden medegedetineerden op de hoogte gesteld, om zodoende de hele populatie alert te maken op het herkennen van de symptomen van TBC. In een grote studie onder 16 Ethiopische gevangenissen (totaal 18.032 gevangenen) bleek dat in de 8 gevangenissen waarin de gedetineerden getraind waren 75 nieuwe TBC gevallen werden gevonden, terwijl dat er in de 8 controle-gevangenissen slechts 25 waren. Deze 50 extra opgespoorde personen konden worden behandeld en er kon worden voorkomen dat zij op hun beurt extra TBC gevallen veroorzaakten.

ImplicatiesIn het ideale geval wordt iedere persoon gescreend op TBC voordat hij of zij in de gevangenis terechtkomt. Maar zo’n screening kost veel geld en dus zijn ontwikkelingslanden op zoek naar goedkopere manieren om TBC op te sporen en vroegtijdig te behandelen. Het trainen van gedetineerden, zoals toegepast in deze studie, kost maar heel weinig geld en kan zodoende op grote schaal worden toegepast. 50 extra opgespoorde gevallen op een populatie van 8000 gedetineerden betekent dat ontzettend veel levens gespaard worden. Het vereist echter wel een sociaal gevangenissysteem. In een gevangenis waar de gedetineerden niet met elkaar kunnen communiceren of waar de situatie erg bedreigend is, zal zo’n training waarschijnlijk veel minder effectief zijn.

Noot voor de pers:

Voor meer informatie over de inhoud van dit persbericht kunt u terecht bij Josephine Dols, woordvoerder UM, tel. 043 388 5243, e-mail josephine.dols@maastrichtuniversity.nl of bij onderzoeker Mark Spigt, tel. 06 14725579, e-mail m.spigt@maastrichtuniversity.nl 

De afdeling Marketing and Communications van de UM is bereikbaar via 043 388 5222, e-mailpers@maastrichtuniversity.nl. Voor urgente zaken buiten kantooruren:06 5586 1851. 

Voor het volledige artikel kijk hier: https://www.thelancet.com/journals/langlo/article/PIIS2214-109X(18)30477-7/fulltext

Pharos: Nieuwe praatkaarten over kanker en training helpen in communicatie met patiënten

“Ik spreek dagelijks met patiënten die kanker hebben. Dat kan soms erg emotioneel zijn. Ik merk soms dat wat ik zeg of de informatie die ik geef niet altijd goed begrepen wordt, hoe vaak ik het ook probeer.” Nieuwe praatkaarten en een training helpen je om beter in gesprek te gaan met kankerpatiënten. “Als oncologieverpleegkundige wil ik patiënten zo goed mogelijk begeleiden en coachen tijdens het behandelingstraject en ze helpen met vragen die ze hebben.” Maar oncologieverpleegkundige Sanne merkte in de praktijk dat haar uitleg niet altijd goed overkomt bij patiënten en zij haar soms niet begrijpen.

Kanker en beperkte gezondheidsvaardigheden

Het verhaal van Sanne bleek herkenbaar voor andere oncologieverpleegkundigen en verpleegkundig specialisten. Informatie over gezondheid en zorg moet duidelijk en toegankelijk zijn. Dat geldt niet alleen voor laaggeletterden, anderstaligen en mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden, maar voor iedereen. Het is belangrijk dat kankerpatiënten hun diagnose begrijpen, en dat ze voldoende geïnformeerd zijn over mogelijke behandelingen.

We hebben in ons bestaande trainingsaanbod Effectief communiceren voor laaggeletterden daarom een training opgenomen speciaal voor verpleegkundigen die patiënten met kanker begeleiden en daarbij gebruik willen maken van eenvoudige voorlichting. Begin dit jaar zijn er drie pilottrainingen geweest die goed werden ontvangen. Daarom kunnen we hem nu ook als open training aanbieden: een in april en een in juni.

Praatkaarten over darm-, long-, prostaat- en lymfeklierkanker

Naast de training zijn er praatkaarten over kanker ontwikkeld: eenvoudig voorlichtingsmateriaal dat je als professional kunt gebruiken bij het geven van passende uitleg over kanker. Het taalniveau is aangepast en de uitleg wordt ondersteund met tekeningen. Tot slot is er een instructie voor hoe je de praatkaarten kunt gebruiken in de praktijk.

Er zijn kaarten over darmkankerlongkankerleukemie en lymfeklierkanker en prostaatkanker, en ze gaan over onderwerpen als een stoma, uitzaaiingen, operaties en de gevolgen van behandelingen. In de training oefen je met het gebruik van deze kaarten.

Tips voor eenvoudige communicatie

Wil je meteen aan de slag met eenvoudige communicatie? Er zijn een aantal praktische tips die je direct kunt toepassen in je gesprekken met patiënten of cliënten. Lees meer in de uitgebreidere instructie voor gebruik van de praatkaarten.

  • Geef niet te veel informatie in één keer, maar doseer en prioriteer.
  • Praat rustig en gebruik korte zinnen.
  • Vermijd medische terminologie en jargon.
  • Gebruik geen abstracte begrippen en beeldspraak.
  • Wees duidelijk en concreet; gebruik zo min mogelijk termen als ‘regelmatig’, ‘een beetje’, ‘drie maal daags’, maar sluit in je adviezen aan bij de belevingswereld van de patiënt.
  • Stel één vraag tegelijk.
  • Check met de ‘terugvraagmethode’: vraag de patiënt om in zijn eigen woorden te herhalen wat u net heeft verteld. Bijvoorbeeld zo: ‘Ik wil weten of ik het goed heb uitgelegd, wilt u mij vertellen wat ik heb gezegd?’

Pilotproject samen met het NFK

Het verzoek voor dit materiaal en een bijbehorende training kwam vanuit de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK): “We hoorden dat verpleegkundigen behoefte hebben aan eenvoudig voorlichtingsmateriaal om patiënten met kanker beter uit te leggen hoe bijvoorbeeld zijn of haar behandeltraject er uit ziet.”

De praatkaarten zijn een initiatief van kankerpatiëntenorganisaties HematonLongkanker Nederland, de StomaverenigingProstaatKankerStichtingi.s.m. de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) en Pharos. De kaarten zijn via onze website te downloaden of op te vragen bij bovengenoemde kankerpatiëntenorganisaties.


Stichting Vrienden Sengerema Hospital NICU-documentaire ”Ieder kind verdient een naam”

Beste vrienden van Sengerema Hospital, Wij zijn verheugd met jullie te delen dat onze eerste documentaire op 17 februari  in première gaat en dat jullie erbij kunnen zijn. De documentaire heet “Ieder kind verdient een naam” en gaat over het NICU-project.  Het NICU-project dat we sinds 2015 steunen is in veel opzichten een groot succes. Er waren in 2018 bijna 1300 (!) opnames op deze afdeling en er is een daling in sterfte bereikt van 40%. Een veelvoud van wat wij hadden verwacht en daarmee een mooie opsteker voor het ziekenhuis en de mensen voor wie ze zorgen.   

In 2018 hebben wij dankzij documentaire maakster Denise Eigenbrood geheel kosteloos een documentaire kunnen maken over deze bijzondere afdeling, de patiënten en de Nederlandse en Tanzaniaanse professionals die daar hun werk doen. De documentaire geeft een mooie inkijk in het project. Meer informatie is te vinden op iederkindverdienteennaam.nl De première zal plaatsvinden op zondag 17 februari in het Lux theater in Nijmegen. De officiële première-voorstelling van 12u is vol, maar er is een extra voorstelling op dezelfde dag om 10u30 waar nog plaats beschikbaar is. Er zijn geen kosten aan verbonden. Wil je bij deze voorstelling zijn? Stuur dan een mail met je contactgegevens en hoeveel kaarten je wil naar denise@deniseeigenbrood.nl  Vol is vol, dus zorg dat je er op tijd bij bent. Voor degene die zich al hebben aangemeld; als jullie bevestiging hebben gehad verandert er niets in de reserving. Als je twijfelt neem dan even contact op met denise@deniseeigenbrood.nl  Met hartelijke groeten, Het bestuur van Stichting Vrienden Sengerema Hospital

Schrijf je in voor het WHIG symposium!

Beste collega’s,

Graag nodigt de WHIG u uit op haar voorjaarssymposium met als titel “Kinderzeer en Meer”. In de bijlage vindt u het programma van een boeiende avond die op woensdag 3 april 

van 17:00-22:00 zal plaatsvinden op het VvAA hoofdkantoor in Utrecht (Orteliuslaan 750).

Het symposium belicht verschillende aspecten van de internationale en multiculturele Kindergeneeskunde in de huisartsenpraktijk. Accreditatie is aangevraagd bij het NHG, AIGT en LCR. 

Een belangrijk doel is het aanreiken van praktische handvatten op het gebied van reizigersadvisering, importziekten en migrantenzorg in uw dagelijkse praktijk. Net als vorig jaar vinden er weer rondetafelgesprekken plaats met deze keer ook de mogelijkheid voor verdieping op de onderwerpen van de lezingen.

Heeft u interesse om aan ons symposium deel te nemen? Schrijft u zich dan in via deze link: Klik hier om u in te schrijven.We hopen u te zien op 3 april!

Met vriendelijke groet, 

namens de leden van de Werkgroep Huisartsgeneeskunde en Internationale Gezondheidszorg, 

In memorian: Ankie Borgstein

Eind 2018 is in Malawi de Nederlandse kinderarts- tropenarts Ankie Borgstein overleden op 93 jarige leeftijd, na een zeer bijzondere carrière die begon in de zestiger jaren in Malawi. Haar leven heeft ze in dienst gesteld van de tropische kindergeneeskunde en de mensen van Malawi. Veel van de WHIG leden zullen haar kennen uit hun eigen tropentijd. Een boegbeeld van de Nederlandse tropengeneeskunde, en een geweldig mens.  Lees hier het stuk wat haar zoon publiceerde in het NVTG

Leuk om te lezen?

Three important WONCA publications were launched recently at the world conference in Seoul:

Family Practice in the Eastern Mediterranean Region: Universal Health Coverage and Quality Primary Care  Edited by Michael Kidd and Hassan Saleh (WHO EMRO) this is the first book to analyze in depth the current causes of shortage of family physicians and the relative weakness of the family practice model in many countries in the Eastern Mediterranean Region.

How to Do Primary Care Research  Edited by Felicity Goodyear-Smith and Bob Mash, this is a practical ‘How To’ guide,  talking the reader step-by-step through designing, conducting and disseminating primary care research, a growing discipline internationally.

Primary Health Care around the World: Recommendations for International Policy and Development edited by Chris van Weel and Amanda Howe.  This unique book is the first to bring together primary care experiences from around the world, with emphasis on non-Western regions. Utilising published articles that profile different countries’ primary health care, accompanied by expert commentaries, the book consolidates global primary health care information over the past decade. 

Pharos: tool terugvraagmethode

NIEUW: HULP OM DE TERUGVRAAGMETHODE VAKER TOE TE PASSEN

Als zorgprofessional heb je soms het gevoel dat je patiënt niet altijd je adviezen opvolgt, het moeilijk vindt om zelf regie te nemen. De therapietrouw is laag, of je patiënt neemt zijn medicijnen niet goed in. Wellicht is je boodschap niet altijd even begrijpelijk. De terugvraagmethode is een manier om te weten of je boodschap goed is overgekomen. We hebben een handige poster en kaart voor op je bureau die je eraan herinnert om de terugvraagmethode vaker toe te passen. Ze zijn gratis te bestellen en te downloaden in onze webshop.

Terugvraagmethode in de praktijk

Veel zorgverleners kennen de terugvraagmethode en zijn overtuigd van het nut, maar in de praktijk blijkt het toch lastig om deze gesprekstechniek bij patiënten toe te passen. Terwijl het een betrouwbare manier is om te checken of je boodschap duidelijk is overgekomen bij je patiënt. Het is goed om elke patiënt te vragen in eigen woorden te vertellen wat jullie zojuist hebben besproken. Bij patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden is het extra belangrijk om begrijpelijk te communiceren. Terugvragen biedt je informatie om de boodschap zo nodig anders te formuleren of aan te vullen. Het is hierbij belangrijk om de vraag bij jezelf te houden. Geef je patiënt niet het gevoel dat je hem of haar controleert. Bij patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden is begrijpelijke communicatie extra belangrijk.

Tips om je communicatie eenvoudig te houden:
1: Beperk je informatie
2: Vermijd jargon
3: Wees concreet

Een voorbeeld van een terugvraag:
“Ik wil weten of ik het goed heb uitgelegd. Wilt u mij vertellen wat ik gezegd heb?”

Trainen met de terugvraagmethode

De Pharostraining ‘Effectief communiceren met laaggeletterden‘ is uitgebreid met de terugvraagmethode. “Uiteraard was dit al een belangrijk onderdeel van onze trainingen. Met elkaar oefenen met de methode vermindert handelingsverlegenheid bij professionals, en leert dat het uiteindelijk tijd én betere zorg oplevert. De poster en kaart is voor de deelnemers een extra reminder om de terugvraagmethode in de dagelijkse praktijk toe te passen”, zegt Marian Moons, coördinator training en scholing van Pharos.

Onderzoek Beter omgaan met beperkte gezondheidsvaardigheden

In opdracht van ZonMw voerden Nivel en Amsterdam UMC onderzoek uit naar omgaan met beperkte gezondheidsvaardigheden in de curatieve zorg. Het onderzoeksrapport biedt kennis, methoden en tools om beter om te gaan met beperkte gezondheidsvaardigheden in de curatieve zorg. Uit het onderzoek blijkt ook dat 99 procent van de zorgverleners de terugvraagmethode aanbeveelt.

Pharos heeft praktische hulpmiddelen ontwikkeld, met als resultaat meer aandacht voor de terugvraagmethode in de training ‘Effectief communiceren met laaggeletterden‘, en een handige poster en een kaart voor op tafel in de behandelkamer. De poster en kaart zijn bedoeld als praktische ondersteuning en herinnering voor de zorgverlener om de terugvraagmethode (vaker) toe te passen.