Waarnemen op Bonaire

Auteur: Alexa ter Horst

Het afgelopen jaar heb ik waargenomen op Bonaire. We besloten als gezin een jaar weg te gaan, het kwam precies uit qua timing: Jongste 2, middelste al 5 en zou nog niet naar groep 3 en de oudste in groep 4. Alhoewel het avontuur trok (oud tropenarts…) leek huisartsenwerk toch makkelijker ivm registratie en taal. Ik legde verschillende contacten in de Caribbean en ging op zoek naar mogelijkheden. De reacties en planningen bleken niet zo heel vlot maar uiteindelijk vroeg een Bonairiaanse me voor twee vaste dagen in de week en konden we van start om school, huis, papieren en vlucht in orde te maken.

Het eiland bleek een kinderparadijs en als huisarts echt een feest om te mogen werken: heel gezellig, interessante context en de mensen zijn altijd aardig. Ik was terecht gekomen in een van de armste wijken van Bonaire waar de praktijkhouder en assistentes het merendeel van de patiënten persoonlijk kennen. Heel veel gaat per whatsapp en zelfs via de persoonlijke whatsapps van de assistentes. Zo bereikt belangrijk nieuws ons vaak eerder via social media dan via de officiële brieven van HAP en SEH/ziekenhuis.

Bonairianen zijn uitzonderlijk vrolijke mensen en doen graag rustig aan (poko poko). Ze laten zich zelden opfokken en zijn gewend dat niet alles in een keer lukt (papieren, bankrekening, labuitslagen; overal moet je voor in de rij en uren wachten waarna je weggestuurd wordt omdat er iets mist of nog niet klaar is bijv…). Op de werkvloer is pleziermaken en lachen soms nog belangrijker dan alles maar proberen af te krijgen en perfect te doen. Ik hoor assistenten dagelijks keihard met elkaar of met patiënten lachen, voor mij een belangrijke eye-opener ter stress-reductie. Een van de leukste ervaringen vond ik mijn verjaardag: ik moest werken maar ik had er niemand over verteld. Via facebook hadden ze er toch lucht van gekregen en mijn hele spreekkamer vol met ballonnen gehangen. De praktijkhoudster zelf kwam van huis om met het volledige team voor me te zingen en ze hadden een enorme taart voor me gekocht. Bovendien werden al mijn afspraken van de middag direct afgebeld zodat ik een middag vrij had op mijn verjaardag. Zoo hartelijk en gul, dan voel je je echt gewaardeerd. Een ander mooi moment was dat de praktijkhoudster me een handgeschreven briefje zien dat op haar bureau lag: het kwam van een patiënt en was een A4 vol met aardige woorden. Aan het einde van het briefje vroeg deze persoon of de dokter haar misschien wilde helpen met een tuintafel en stoelen, die had ze echt nodig. Mijn reactie was sarcastisch maar dra B’s reactie was doodserieus: die mw had zo veel meegemaakt in haar leven, dat is toch heerlijk als je dan iets voor iemand kan betekenen! Natuurlijk ging ze dat doen voor die mw!

Qua werk lijkt het echt op Nederland behalve de digitalisering en de organisatie dan: geen callcenter, geen ingeplande agenda, geen verplichting om alle lab berichten dezelfde dag gelezen te hebben want die komen toch 3 dgn later binnen, geen chronische bemoeizorg (dat werd afgelopen jaar na jarenlange ímplementatie plotseling helemaal geschrápt door de zorgverzekeraar zonder dat er een alternatief plan klaar lag…). Maar wel overmatig veel bezig om je juiste informatie bij elkaar te vinden, mensen uit te leggen wat ze hebben, mensen gerust te stellen, paracetamol/pijnstilling uit te leggen. De patiënten hebben matig ziekte inzicht en zijn over het algemeen een ramp in therapietrouw: Preventief lab staat iedereen voor in de rij maar zodra er afgevallen moet worden of er pillen geslikt moeten worden voor DM of HT dan komen ze opeens niet meer op controle. Ook pijnstilling wordt vaak niet genomen omdat het niet helpt en dan zie je ze ’s avonds weer op de HAP waar je dan weer hetzelfde advies, namelijk pijnstilling, mee moet geven. Injecties zijn hier nog erg populair en de Zuid-Amerikanen willen nog wel eens erg op veel medicatie gesteld zijn (totdat ze een chronische ziekte hebben lijkt het wel…). Helaas zijn (net als in NL) de goedkoopste interventies (paracetamol, fysiotherapie, goede afvalprogramma’s en voorlichting) níet vergoed waardoor we helaas toch veel teveel diclofenac en verwijzingen voorschrijven.

We hebben een heerlijk jaar gehad met het gezin en ik kan het iedereen aanraden om een tijdje in het buitenland te gaan werken: het veranderd je kijk op onze goed georganiseerde maar vaak kille, efficiëntie-gerichte werkwijze en stelt je open voor verschillende invalshoeken.

Hieronder nog wat beknopte informatie voor wie mogelijk interesse heeft om een tijdje (of tijd!) op Bonaire te wonen.

Mashi Danki en Ayo, Alexa ter Horst

Situatie: Op Bonaire zijn zeven praktijken, vijf met Huisartsen opgeleid in Zuid-Amerika en twee met Nederlandse Huisartsen duo’s die in dienst zijn. Het werk is heel erg vergelijkbaar met Nederland: zelfs het HIS komt uit Nederland, alleen de patiënten, de context en manier van werken zijn anders. Zo is er bijvoorbeeld nog veel papieren post, gebeurt er weinig telefonische triage en moeten mensen met hun recept bij de apotheek in de rij gaan staan. Het ziekenhuis functioneert heel Nederlands maar ook daar gelden digitalisatie issues en niet alle specialisten zijn altijd aanwezig. Soms worden patiënten uitgevlogen naar Colombia, Aruba of Curaçao. Veel voorkomende problematiek op het eiland is hypertensie, diabetes, obesitas en complicaties daarvan natuurlijk maar ook (huiselijk)geweld en verkeersongevallen zijn veel voorkomend.

Waarneming: er is op Bonaire veel behoefte aan waarnemers (liefst minimaal 6 maanden maar als je goed in je talen zit dan kan korter ook). Verschillende praktijken zoeken vaste waarnemers en daarnaast zijn er het komende jaar huisartsen die met pensioen gaan en nog geen opvolging hebben. De HAP heeft eigenlijk ook altijd diensten ter overname (avond en weekend).

Eisen: BIG registratie, BES ontheffing (als je recent in NL gewerkt hebt geen probleem), beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor Bonaire (via VVAA te regelen). Er wordt op Bonaire met name Papiamentu, Spaans en Nederlands gesproken. Als je Papiamentu of Spaans een beetje onder de knie hebt kom je een heel eind. Als je langer dan 3 maanden gaat dan moet je je ook op Bonaire in gaan schrijven, dat kost iets meer papierwerk.

Wonen en sociaal: Bonaire is geen goedkoop eiland maar heeft wel veel te bieden. Het is veilig, klein en je kan er fantastisch windsurfen, duiken, zeilen, snorkelen, fietsen etc. Qua scholen is er een wachtlijst dus mocht je je kinderen naar de ‘nederlandse’ (privé)school willen, dan moet je ze vast zo vroeg mogelijk aanmelden. Voor de kinderen is er een manege BSO, zwemles in de zee, surfles en van alles meer te doen. Financieel is waarnemen op Bonaire niet heel lucratief maar als je HAP diensten doet wel te doen.

Contact: Mocht u interesse hebben dan kan ik u in contact brengen met huisartsen of de huisartsenpost op Bonaire, u kunt mij bereiken via de WHIG.