WHIG nieuwsbrief 2018-03

WHIG Werkgroep Huisartsgeneeskunde en Internationale Gezondheidszorg

De WHIG stuurt deze nieuwsbrief elk kwartaal en bij belangrijke mededelingen. Stelt u dit niet op prijs, geef dit dan svp door via info@whig.nl U ontvangt dan geen mail meer van ons.

 In deze nieuwsbrief vindt u de volgende rubrieken:

  • Nieuws van de WHIG
  • Nieuws van andere gremia: NVTG, Pharos, Sharing Knowledge N-U en DvdW
  • Leuk om te lezen
  • Agenda

Nieuws van de WHIG

De WHIG-supportgroep  Dit is nieuws over de “support”, die de WHIG geeft aan “Capacity building of Family Medicine (FM) in Primary Care (PC) in Sub-Saharan Africa (SSA). De WHIG heeft van oudsher een tak van sport – de Supportgroep FM – o.l.v. Steven van de Vijver, die FM in PC promoot. De WHIG helpt Het Peter Manschot-fonds met donaties, om FM-projecten te steunen. In SSA is vooral Moi-University Eldoret Kenya de ontvanger geweest van personele en financiële support voor hun FM-training, maar later deelden ook Rwanda, Uganda en Malawi. Zie ook http://whig.nl/continents/africa/In het buitenland zijn het vooral België (Primafamed o.l.v. Jan de Maeseneer) Denemarken/ Scandinavië (o.l.v. Per Kallestrup) en Duitsland (Evaplan o.l.v. Michael Marx), die parallelle ambities hebben op het gebied van FM in SSA. Niemand van hun heeft echt geld om een verschil te kunnen maken. België is nog het meest succesvol. Een aantal WHIGgers (in feite een subcommissie van de supportgroep) wil nu kijken of het vormen van een alliantie tussen die landen een club oplevert, die grotere subsidies kan aanvragen (Europees of globaal). Zij hebben Shecollaborates (Maastricht University) om steun gevraagd. Shecollaborates legt zich toe op het ondersteunen van medische educatie in het buitenland). Zij willen helpen bij deze ambitie tot de vorming van zo’n alliantie. Marlieke Bouwmans (aios huisarts) is al aan de slag hiermee en er is een klein werkgroepje van Fleur de Meijer, Simone Jaarsma, Klaartje OldeLoohuis en Pieter van den Hombergh ingezet om dit te trekken.Marlieke heeft een elevator pitch gemaakt, waarin de ambities klip en klaar staan. Een link hiernaar staat binnenkort op de website. We focussen op substantiële middelen om startende MO’s in SSA cursorisch nascholing in FM te kunnen aanbieden, waardoor we hopen dat deze MO’s voor FM-specialisatie kiezen. Verder willen we ook onderwijs promoten aan medische (undergraduate) studenten in FM in landen die dat willen. We ploeteren voort met de weinige middelen die het PM-fonds nog heeft. Adam Lagro, Fons Mathot, Wim Heres doen verwoede pogingen om fondsen te krijgen. Daarmee steunen we lopende zaken, die zorgen dat we expertise houden op die gebieden. Zo wisten in Rwanda Maaike Flinkenflogel en Mieke Visser de undergraduate training tot een succes te maken en zijn ze daar nog actief. En in Kenya komen Hans en Marianne Bakker nog steeds om residents de cursus “The clinician as a teacher” te geven. In een nutshell bent u weer bij over wat er gebeurt op de internationale flank van de WHIG.

Veel van wat de WHIG doet is vaak niet zichtbaar. En misschien draagt u zelfs al bij door deelname aan RATO’s of anderszins.Het Peter Manschotfonds financiert startende Family Medicine opleidingen in Afrika binnen haar vermogen.En dat “seed money” willen we zo effectief mogelijk inzetten. Het jaarverslag 2017 met foto’s geeft daarvan een fraai beeld  http://whig.nl/whig-international/peter-manschot-fund/Er zijn plannen om meer over en weer uit te wisselen. Hierover meer op het voorjaarscongres 3 april.

Het Rode Kruis doet een doelmatigheidsonderzoek naar een nieuw te lanceren EHBO-cursus ‘EHBO in de tropen’. Deze zullen met name gericht zijn op toeristen maar ook professionals zoals expats, diplomaten, militairen e.d. komen in aanmerking voor het volgen van deze cursus. Naast basis reanimatie en algemene reisadviezen zullen de belangrijkste tropische infecties de revue passeren en zal er aandacht zijn voor onderwerpen als verwondingen, wondinfecties, insectenbeten en voedselveiligheid. Binnenkort zal bekend worden of deze cursus daadwerkelijk gelanceerd gaat worden.WHIG-leden Maarten Borg en Rob Sijbers hebben bijgedragen door hun ‘expert-opinion’ te geven over diverse onderwerpen.

Herregistratie van de AIGT Huisartsen die AIGT zijn krijgen binnenkort meer informatie over hoe hun registratie te behouden. (zie ook https://www.nvtg.org/wat-we-doen/nascholing-herregistratie-aigt). De NVTG heeft er een commissie voor ingesteld, die de rol van de NVTG als Wetenschappelijke vereniging in de herregistratie moet waarmaken. Het grootste probleem zal zijn om zowel voldoende huisartservaring in Nederland te kunnen aantonen, alsook op het gebied van Int. Health (IH).De toetsgroepuren (10 uur in 5 jaar) vormen geen groot probleem en toetsgroepen van AIGTs zijn al gevormd. Ook de eis van Toetsing van het Individueel Functioneren is niet lastig en dat is ook leuk om te doen. En je moet natuurlijk 40 uur nascholen, maar de overlap met huisartsgeneeskunde is groot en dan telt het voor beiden. Via de NVTG wordt u op de hoogte gehouden over de ontwikkelingen rond die eisen.Maar voor velen zal het zo zijn dat ze vooral hier huisarts zijn en onvoldoende zullen kunnen aantonen op IH-gebied actief te zijn geweest. Een troost is dat je je hele leven kunt zeggen dat je AIGT bent geweest. Terugkeer als klassieke AIGT kan dan wel niet meer, maar in je hart blijf je AIGT.Maar lukt het wel om actief te blijven op IH als huisarts, dan is herregistratie echt niet moeilijk. Houd dan bij wat je moet doen.

Nieuws van andere gremia

9 november 2018: RESOURCES, RESEARCH & RIGHTS: Ethical Dilemma’s in Global Health Het jaarlijkse NVTG-congres is in de Rode Hoed, Amsterdam. Samenwerkende partners zijn Uniting Streams, TROIE en externe partner Wemos. Het overkoepelende thema is ethische dimensies en dilemma’s in Global Health. Keynote speakers zijn Dr. Ann Phoya, Dr. Rieke van der Graaf, Dr. Anant Bhan en Dr. Brigit Toebes.Naast drie abstractsessies door jonge onderzoekers zijn er in de middag sessies van drie NVTG-werkgroepen. De WHIG bespreekt met panel en publiek ethische dilemma’s in huisartsenzorg voor migranten. Safe Motherhood nodigde o.a. de sprekers Jelle Stekelenburg en Nasrat Ansari met als overkoepelende thema: The right to Respectful Maternity Care. In de TROIE-sessie wordt het publiek gevraagd mee te denken over een aantal ethische cases. Uw inbreng is ook welkom tijdens een workshop over de CIOMS ethical guidelines en de interactieve workshop van Wemos. De Johannes Wierstichting verzorgt een lunchsessie.Accreditatie is aangevraagd voor AIGT. U kunt zich inschrijven via een link op de NVTG-website, deze leidt naar: https://customerview.nl/nvtg/  nvtg_symposiumfolder_2018-Resources Research and Rights kopie

Workshop WHIG op het NVTG congres De WHIG zal van 15:15u tot 16:30 uur een sessie houden met als hoofdthema ongedocumenteerde migranten. Enkele experts zullen vanuit verschillende invalshoeken (o.a. een ongedocumenteerde migrant, pleitbezorger en medisch hulpverlener) wat over dit onderwerp vertellen waarna mogelijkheid tot vragen en debatteren over stellingen. De ruimte waar dit in de Rode Hoed zal plaatsvinden wordt nog bekend gemaakt.

NVTG: NIEUWE VOORZITTER EN SECRETARIS GEZOCHT De sollicitatieprocedure is verlengd! Tot 26 oktober kunt u reageren op een van de twee vacatures. Bent u geïnteresseerd of kent u een geschikte kandidaat? De sollicitatiecommissie hoort graag van u. Reacties of vragen naar informatie kan via het secretariaat: info@nvtg.orgZie de vacatures: https://www.nvtg.org/wat-we-doen/vacatures, daar vindt u ook de vacaturetekst: https://www.nvtg.org/uploads/vacatures/Vacatures-voorzitter-en-secretaris.pdf

NVTG: MTb-3 is uit. Het thema is: Ethical Dilemmas in Global Health, vooruitlopend op ons congres op 9 november a.s. U kunt de MTb-pdf downloaden van de NVTG site https://www.nvtg.org/wat-we-doen/mtb-bulletin-of-the-nvtg

Pharos: ieder kind een kansrijke start Ieder kind verdient een optimale kans op een goede toekomst. Een goede start begint al voor de geboorte, zelfs nog voor de conceptie en de zwangerschap. De kansen op een gezonde start zijn niet gelijk verdeeld; kinderen van vrouwen in achterstandswijken lopen een groter risico op perinatale sterfte, vroeggeboorte en laag geboortegewicht. Niet alleen medische, maar juist ook niet-medische factoren (zoals armoede, schulden, huisvesting, isolement en psychosociale problematiek) spelen een belangrijke rol. Voor een gezonde start van alle kinderen (ongeacht hun achtergrond en leefomgeving) is een aanpak nodig die inzet op het bieden van goede zorg, en die aandacht heeft voor achterliggende problematiek. Een integrale aanpak waar inwoners en professionals in de wijk bij betrokken zijn. “Het is geweldig dat de minister zich uitspreekt over het belang van de eerste 1000 dagen van het leven”, zegt Bart Looman, manager van het Pharosprogramma ‘Gezond opgroeien’. “Wij voelen ons extra ondersteund in ons werk en dat zal ook gelden voor zorgprofessionals en gemeenten. Investeren in de kansrijke start van kinderen in een kwetsbare positie is een belangrijke manier om de sociaaleconomische gezondheidsverschillen te verkleinen. Een kansrijke start kan de intergenerationele overdracht van gezondheidsachterstanden doorbreken.”

Pharos: nieuwe casus uit achterstandswijk: Familie Demir en dementie De 73-jarige Turks-Nederlandse Saziye Demir trekt zich steeds meer terug. Dochter Esra maakt zich zorgen en gaat met haar naar de huisarts. Als huisarts communiceer je anders met een patiënt met dementie en diens familie als die een andere culturele achtergrond hebben. De uitgebreide casus van de Turks-Nederlandse Murat en Saziye Demir en hun gezin kan je daarbij helpen.
http://casussen-uit-achterstandswijken.nl/?page_id=1093

De Stichting Sharing Knowledge N-U gaat ook dit jaar weer door met kennis delen in de vorm van trainingen in Oekraïne. Deze trainingen vanuit de Nederlandse Huisartsengeneeskunde worden a.s. november gegeven aan 60 artsen in Vinnitsa en 90 artsen in Zhytomir. Onze capaciteit gaat helaas niet verder. Het ontbreekt aan voldoende sponsoring en aan voldoende hulp vanuit Nederland voor de trainingen. Op beide plaatsen wordt d.m.v. een cursus “Train de Trainer” het cursus geven door Oekraïense artsen begeleid. www.fsknu.com Deelnemers aan het Christelijk Platform Oost Europa hebben een Oekraïnedag belegd op 2 november 2018 in Utrecht. Zo breed mogelijk worden organisaties en stichtingen uitgenodigd die op de een of andere wijze in Oekraïne werkzaam zijn. Zie de flyer in de bijlage. Doel: “Samen kom je verder” Aanmelding vooraf is noodzakelijk. CPOE-Oekraïne dag-flyer

Dokters van de Wereld: expertmeeting seksuele gezondheidszorg Speciaal voor zorgprofessionals, beleidsmedewerkers en andere deskundigen op het gebied van de gezondheidszorg organiseren wij een expert meeting in samenwerking met Rutgers. Hierin stellen we de volgende problematiek aan de orde: Hoe is het gesteld met de wet- en regelgeving omtrent reproductieve gezondheidszorg voor kwetsbare mensen, waaronder ongedocumenteerden? Welke barrières ervaart deze groep in de toegang tot seksuele gezondheidszorg? Essentieel is dat we deze problematiek ook in een intercultureel perspectief plaatsen gezien de grote groep ongedocumenteerde vrouwen die hiermee te kampen heeft. Schrijf je nu in https://doktersvandewereld.org/expertmeeting/?utm_medium=email&utm_campaign=SRG+expertmeeting&utm_content=Uitnodiging&utm_term=SRG&utm_source=Email

Leuk om te lezen? 

NVTG: Migranten maken vaker gebruik van huisartsenpost Niet-westerse migranten maken veel vaker gebruik van de huisartsenpost (HAP) dan autochtonen. Ook ervaren migranten, zowel westers als niet-westers, vaker problemen met de bereikbaarheid van hun eigen huisarts. Dat blijkt uit onderzoek onder meer dan 11.000 patiënten die tussen 2009 en 2014 contact hadden met 42 HAP’s verspreid door heel Nederland.De motieven van migranten om naar een HAP te gaan zijn hetzelfde als die van autochtonen, zoals ‘de noodzaak voelen voor contact met een huisarts’, ‘ongerustheid’ en ‘behoefte aan medische informatie’. De meeste migranten verwachten bovendien, net als autochtonen, een dokter te zien of advies te krijgen. Maar niet-westerse migranten hebben wel vaker het gevoel dat er een spoedeisende situatie is waarvoor ze naar een huisarts moeten. Ook verwachten ze vaker dan autochtonen dat de huisarts actie onderneemt, zoals lichamelijk onderzoek of medicatie.Het is belangrijk dat migranten goed worden voorgelicht over het doel van de HAP, bijvoorbeeld in de eigen huisartsenpraktijk of bij integratiecursussen, stellen de auteurs, waaronder onze collega Maria van den Muijsenbergh. Bovendien bevelen zij aan om te onderzoeken of de huisartsenpraktijk overdag minder toegankelijk is voor migranten en, zo ja, hoe dat kan worden verbeterd. Het hele artikel is beschikbaar voor abonnees of via Blendle (€ 0.99) op de website van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.

NVTG: Infectieziektebestrijding bij asielzoekers in Nederland, is aanpassing noodzakelijk? Nikki E. Francis et al.NTVG 3-9-218 Het aantal asielzoekers in Nederland is toegenomen, maar het beleid voor de screening, opsporing en behandeling van infectieziekten bij asielzoekers is in 15 jaar tijd nauwelijks veranderd.Infectieziekten, inclusief ziekten die met vaccinatie te voorkomen zijn, worden via asielzoekers geïmporteerd in Nederland, maar het aantal en de ernst vormen geen grote bedreiging voor de volksgezondheid.Het is belangrijk om alert te zijn op dragerschap van bijzonder resistente micro-organismen onder asielzoekers. Screening op een aantal infectieziekten wordt aangeboden via nationale screeningsprogramma’s, maar dit geldt niet voor alle ziekten die relevant zijn voor asielzoekers.Hygiëne en sanitaire voorzieningen zijn essentieel voor de opvang van asielzoekers, mede vanwege de relatief hoge prevalentie van scabiës in deze groep.De infectieziektebestrijding bij asielzoekers in Nederland kan verbeterd worden. Het onderscheiden van asielzoekers naar het land van herkomst is daarbij belangrijk. Wij adviseren dat Nederland de richtlijnen van het European Center for Disease Prevention and Control (ECDC) voor de medische opvang van asielzoekers overneemt.

An Uncertain Safety Integrative Health Care for the 21st Century Refugees.Wenzel, Drožđek. Presents a comprehensive and interdisciplinary approach to the psychological and medical issues of forced migration. Discusses short and long-term challenges and solution models. Focuses on both evidence-based and tested, as well as innovative new concepts. About this book: This book addresses the psychosocial and medical issues of forced migration due to war, major disasters and political as well as climate changes. The topics are discussed in the context of public health and linked to organizational, legal and practical strategies that can offer guidance to professionals, as well as governmental and non-governmental organizations. Both internal and international displacement present substantial challenges that require new solutions and integrated approaches. Issues covered include an overview of current health challenges in the new refugee crises: medicine and mental health in disaster areas, long-term displacement and mental health, integration of legal, medical, social and health economic issues, children and unaccompanied minors, ethical challenges in service provision, short and long-term issues in host countries, models of crises intervention, critical issues, such as suicide prevention, new basic and “minimal” intervention models adapted to limited resources in psychosocial and mental health care, rebuilding of health care in post-disaster/conflict countries, training and burn-out prevention.  The book was developed in collaboration with the World Psychiatric Association, and is endorsed by Fabio Grandi (UN High Commissioner for Refugees), Manfred Nowak (former UN Special Rapporteur for Torture), and Jorge Aroche (President of IRCT).More information you will find on the Springer websitehttps://www.springer.com/us/book/9783319729138

24-10-2018 promoveren 2 Ethiopische onderzoekers in Maastricht

Onderzoek naar TBC in Ethiopische gevangenissen Kelem heeft onderzoek gedaan naar TBC in Ethiopische gevangenissen in het Noorden van Ethiopië in de Tigray regio. TBC komt in Ethiopische gevangenissen relatief veel voor. Het is zelfs zo dat werd gezegd dat je naast de gevangenisstraf ook meteen TBC als straf meekreeg. Kelem is erg begaan met de gevangenen en hun gezondheid. Hij ziet deze populatie als het minst fortuinlijke deel van de bevolking. Geert-Jan en ik zijn twee jaar geleden op bezoek geweest bij Kelem, en samen met hem hebben we een paar gevangenissen bezocht. Dat was zeer indrukwekkend. Vooraf wist ik niet goed wat ik moest verwachten, maar in ieder geval verwachtte ik veel gevangenen in kleine cellen in erbarmelijke omstandigheden. Maar dat viel alleszins mee. Het gevangenissysteem in Ethiopië lijkt een heel sociaal systeem. Bewakers zijn er bijna niet, men loopt vrij rond (zo’n 1000 man) op een soort marktplein en men slaapt in een soort barakken. Geert-Jan en ik – en twee jonge vrouwelijke Nederlandse studenten, die daar toen stage liepen – kregen een rondleiding in die gevangenissen en hoewel we ons tussen zo’n duizend gevangenen bevonden, hebben we ons geen moment bedreigd gevoeld. In de barakken slapen ze zij-aan-zij (gemiddelde ruimte per persoon: 1 vierkante meter), dus vandaar de hoge prevalentie van TBC. Kelem heeft zelf de interventie bedacht voor zijn studie. Hij heeft een gerandomiseerde trial uitgevoerd naar een educatieprogramma over TBC. In acht gevangenissen werden een aantal gevangenen gedurende twee dagen onderwezen over TBC. Deze gevangen verspreidden deze kennis vervolgens onder de rest van de gevangenen. Het voornaamste doel was dat gevangenen met TBC veel sneller opgespoord en behandeld zouden worden. Dat bleek het geval. In een jaar tijd werden in de 8 interventie gevangenissen 75 nieuwe gevallen opgespoord en in de eveneens 8 controlegevangenissen 25. De resultaten van deze trial zijn binnenkort ook te lezen in Lancet Global Health.

Betere zorg via MHealth voor aanstaande moeders Solomon is de MHealth expert van Ethiopië en woont in Addis Ababa. Solomon kent ook de Ethiopische gezondheidscentra en het systeem waarin zij functioneren als geen ander. Solomons vader is op jonge leeftijd overleden, wellicht door toedoen van een traditionele genezer. Dat is voor Solomon een heel belangrijke motivatie om de kwaliteit van de ‘moderne’ gezondheidszorg naar een hoger plan te trekken. Want om te winnen van de traditionele genezers moeten de mensen overtuigd worden door betere kwaliteit van zorg in de gezondheidscentra. En die kwaliteit van zorg kan een stuk beter. Zo werkt daar laaggeschoold personeel en is veel medicatie vaak niet aanwezig. Via een applicatie op mobiele telefoons heeft Solomon getracht de zorg op een hoger niveau te krijgen. In zijn onderzoek heeft Solomon in 5 gezondheidscentra de MHealth applicatie geïmplementeerd en 5 andere centra dienden als controle. Het bleek dat vrouwen die prenatale zorg hadden gekregen in de MHealth centra veel vaker de bevalling lieten plaatsvinden in het centrum in plaats van thuis. Het mooie van de MHealth applicatie was dat deze volledig in Ethiopië was ontwikkeld. De applicatie werd ontwikkeld door onderzoekers van de universiteit van Addis Ababa en is volledig open-source (de benodigde software is door iedereen vrij te downloaden), de telefoons waren van een Ethiopische provider, en het project is geïmplementeerd door een Ethiopiër (Solomon). Daarmee is het project van Solomon een grote stap geweest in Ethiopië als het gaat om het toepassen van MHealth.

How can progress toward the health and health-related Sustainable Development Goals be accelerated, and what role can the private sector play? Devex and Philips take a look. At least 400 million people globally lack access to essential health services such as immunization, family planning services, and primary care hospitals, according to the World Health Organization. For 100 million people, accessing that care means being pushed below the poverty line due to out-of-pocket expenditure on health services, resulting in either unnecessary deaths or being driven into extreme poverty and debt. That’s why it’s so important that Sustainable Development Goal 3 — to ensure healthy lives and promote well-being for all at all ages — along with others that intersect with health, such as SDG 2 on eliminating hunger, SDG 4 on ensuring quality education, and SDG 8 on decent work, are achieved. Universal health coverage — the idea of access to health services for all without exposing the user to financial hardship — could be one solution the private sector could put their resources and expertise toward. It’s an idea that Devex, in partnership with Philips and other organizations, delved deeper into in 2017. The online content series Going for Goals focused on the financing needed to boost efforts around primary health care, and in turn UHC. A second online content Healthy Horizons took the temperature of the development sector to analyze how to make UHC a reality. We then took the dialogue around health access one step further when stakeholders from around the world gathered at the United Nations General Assembly to discuss access to health care at a special event. This action-oriented discussion focused on the innovative new business models needed to secure quality UHC. Verder lezen? https://takingaction.devex.com

Blog: medisch ondernemen: Artsen in Iran Op de site medischondernemen.nl vindt u een inspirerende blog van Wilma Wolf, docent en onderzoeker aan de Hanzehogeschool, maakte een indrukwekkende reis door Iran waarbij ze de medische wereld van binnenuit leerde kennen. In dit eerste deel van haar reisverslag beschrijft ze de ambities van geneeskundestudenten in Iran en de context waarin zij leven.  Deel 2 gaat over de moeilijke positie van vrouwelijke geneeskundestudenten en hun verlangen om naar het buitenland te vertrekken. In deel 3 meer over de moeder van het gezin die zich 25 jaar geleden als huisarts in de stad vestigde. Een keuze die jonge afgestudeerden op dit moment niet vaak meer maken. Lees verder op de site van medischondernemen.nl

Agenda

25-10-2018 : WHO & Unicef Global conference on PCH, Astana, Kazakhstan

05-11-2018 : Tanzania nascholingsreis tropen en psychiatrie

09-11-2018 : NVTG congres: Ethical Dimensions in Global Health

21-11-2018 : Dokters van de Wereld: expert meeting seksuele gezondheidszorg

01-12-2018 : Tropenartsen Carriére Dag, Amsterdam

09-12-2018 : NVTG Dutch Global Health Film Festival 2018

26-06-2019 : WONCA 2019 Bratislava