WHIG nieuwsbrief 2019-02

WHIG Werkgroep Huisartsgeneeskunde en Internationale Gezondheidszorg

De WHIG stuurt deze nieuwsbrief elk kwartaal en bij belangrijke mededelingen. Stelt u dit niet op prijs, geef dit dan svp door via info@whig.nl U ontvangt dan geen mail meer van ons.

In deze nieuwsbrief vindt u de volgende rubrieken:

  • Nieuws van de WHIG
  • Nieuws van andere gremia: NVTG, WES, Dokters van de Wereld, Pharos
  • Leuk om te lezen
  • Agenda met leuke nascholingen

Nieuws van de WHIG

IM

Harry Crebolder is 30 maart overleden en dat kwam als een schok, hoewel we wisten dat hij al enige tijd ziek was. Hij was een vriend en is belangrijk geweest voor de WHIG. Als tropenarts en huisarts was hij een rolmodel in het dienen van de publieke zaak zowel hier als over de grens. Hij was een Global Health huisarts ‘avant la lettre’. Zijn belangrijkste aandachtspunt was dat  huisartsgeneeskunde naast aandacht voor klinische aspecten ook opleiding en research moest koesteren: de academische praktijk. Het huisartsenvak was zijn kompas als vehiculum voor een betere wereld.  Zo heb ik hem meegemaakt in Roemenië, op WONCA’s en later na zijn pensioen als huisarts in Kenya en tijdens vele promoties van huisartsen uit Sub Sahara Afrika. Hij heeft vanaf het begin in het bestuur van het Peter Manschot fonds gezeten. Peter Manschot zelf was zijn kompaan in Afrika en na diens overlijden stond hij aan de wieg van het fonds. Hij kwam ook trouw naar de supportgroep van de WHIG en zag daarbij niet op tegen de reis vanuit Maastricht.  In de contacten met de Universiteit van Eldoret Kenya speelde hij een belangrijke rol als pleitbezorger voor de opleiding Family Medicine. Eldoret kreeg navolging en nu zijn er op 5 universiteiten in Kenya ‘Departments of Family Medicine’.  Voor heel veel zijn wij als WHIG en Peter Manschotfonds hem dus erg dankbaar. Condoleances ook voor zijn vrouw Emma, die als Swahili lerares velen enthousiast heeft gemaakt voor taal en cultuur.  

WHIG symposium 3-4-19 wederom een groot succes

Op 3 april jl vond in Utrecht het jaarlijkse voorjaarssymposium van de WHIG plaats, met als thema ‘Kinderzeer en meer’. Het werd een drukbezochte avond met een divers programma, waarbij de kindergeneeskunde vanuit multicultureel en internationaal perspectief werd belicht. De invloed van de dalende vaccinatiegraad voor de huisartsenpraktijk werd besproken en levendige voorbeelden van onderzoekssamenwerking tussen Europese en Afrikaanse partners passeerden de revue. Bij verschillende simultane rondetafelsessies werd levendig gediscussieerd, onder andere over diagnostiek bij hoestende kinderen en psychische problematiek bij vluchtelingenkinderen. Daarnaast werd de actuele vaccinatiediscussie in een breder cultureel perspectief geplaatst door een medisch antropologe en werden handvaten geboden omtrent communicatie met vaccinatietwijfelaars. Tot slot werden de laatste inzichten rondom kinderen en reizen gedeeld, waarbij onomstotelijk vast kwam te staan dat bij uw aanstaande vakantieplannen, zeer zeker ook de kwaliteit van de WIFI-verbinding op uw vakantieadres in de overwegingen meegenomen moet worden! De avond werd als geheel zeer positief beoordeeld door de bezoekers, we hopen volgend jaar dan ook weer op een grote opkomst!

Bespreek anticonceptie met ongedocumenteerde vrouwen! 

Ongedocumenteerde vrouwen zijn een van de meest kwetsbare groepen in de Nederlandse samenleving en onder deze groep vrouwen bestaat een hoge prevalentie van seksuele en reproductieve gezondheidsproblemen. De huisarts kan een belangrijke rol spelen in het leveren van zorg omtrent deze problemen, maar er zijn barrières om een huisarts te raadplegen. In een kwalitatieve studie werd onderzocht hoe de kwaliteit van deze zorg beoordeeld werd door ongedocumenteerde vrouwen. Er werd gekeken naar de behoeften, wensen, barrières en verwachtingen. Daarnaast werden ook enkele zorgverleners (huisartsen, verloskundige, physician assistent) geïnterviewd. De communicatievaardigheden, gemeenschappelijke besluitvorming en empathie werden als positieve kenmerken van huisartsen aangemerkt. Kennis van deze vrouwen over de toegang tot eerstelijnszorg en gezondheidsvaardigheden werden als barrières gezien, evenals financiële middelen en de angst om gerapporteerd te worden bij justitiële instanties. Zowel ongedocumenteerde vrouwen als zorgverleners geven aan dat anticonceptie een belangrijke en noodzakelijke behoefte is, echter veel vrouwen zullen dit niet uit zichzelf benoemen en huisartsen brengen dit niet spontaan ter sprake. Hieruit komt zowel vanuit de geïnterviewde vrouwen als zorgverleners het advies voort om anticonceptie bespreekbaar te maken tijdens het consult. Ongedocumenteerde migranten zijn migranten zonder legale verblijfsstatus. Dit kunnen uitgeprocedeerde asielzoekers zijn, maar ook mensen die de verblijfstijd van hun visa overschrijden of via mensensmokkel Nederland zijn binnengekomen. Zij mogen geen zorgverzekering afsluiten in Nederland, maar hebben wel degelijk recht op zorg. Dit omvat noodzakelijke zorg, zoals in het basispakket is vastgesteld. Mocht een ongedocumenteerde migrant niet in staat zijn om voor een consult en/of aanvullend onderzoek of verwijzing te betalen, dan kan een declaratie naar het CAK gestuurd worden. U ontvangt dan 80% van een dubbel passantentarief. Via deze link kunt u meer informatie vinden en het declaratieformulier downloaden. https://www.hetcak.nl/zakelijk/regelingen/onverzekerbare-vreemdelingenVoor meer informatie over dit onderwerp kunt u mailen naar info@whig.nl

Nieuws van andere gremia

NVTG ‘Tropenarts’ betaald de studie zelf. Artikel in Reformatorisch Dagblad

“Tropenarts worden: voor sommigen een kinderdroom, voor anderen een spontane keuze tijdens de studie geneeskunde. Wie intekent voor de ruim twee jaar durende opleiding krijgt flink wat voor de kiezen. Mentaal én financieel.” … zo begint het artikel in het RD over Carolien Janse- Brobbel (29) die net terug is uit Sierra Leone, waar ze haar stage van zes maanden afsloot, en daarmee haar opleiding tot arts inter-nationale gezondheidszorg en tropengeneeskunde (AIGT). Lees hierover haar ervaringen, en ook de reflectie van de nieuwe voorzitter van de NVTG, Joop Raams, over 112 jarige traditie van tropenartsen, het belang van de opleding voor de artsen die in landen zoals Sierra Leone komen te werken, maar ook voor Nederland. Dankzij de globalisering is, zoals Joop Raams aangeeft, “de wereld een dorp geworden” en zien we dat dankzij de klimaatverandering ook tropische ziekten in het westen voorkomen. 

NVTG Save the date: 6-11-2019, NVTG congres met als thema klimaatverandering + gezondheid

Op 6 november aanstaande organiseert de NVTG in samenwerking met het Nederlandse Rode Kruis haar jaarlijkse congres voor leden en andere geinteresseerden in global health en tropengeneeskunde. Locatie is wederom De Rode Hoed in Amsterdam. Het thema is ingegeven door de actuele discussie rondom klimaatverandering en de gevolgen daarvan voor onze gezondheid, in Nederland maar ook over de grenzen, zie The Lancet Countdown: tracking progress on health and climate change. Het organisatiecomitee is verheugd met de toezegging van Prof Sir Andy Haines – Professor of Environmental Change and Public Health, voormalig Dean van de LSTMH – om te spreken over de noodzakelijkheid om klimaatverandering te ‘reframen’ als een gezondheidsissue. Zie zijn pleidooi hiervoor in BMJ. Ook Dr Maarten van Aalst, klimaatwetenschapper en directeur van het internationale Red Cross Red Crescent Climate Centre in Den Haag heeft toegezegd om te spreken gedurende het ochtendprogramma. De middagsessies zullen als vanouds worden ingevuld met abstract presentations georganiseerd door Uniting Streams, en bijdragen van medeorganisatoren het Rode Kruis, Troie en anderen. 

WES jaarlijks tropensymposium

Op 5 juli aanstaande vindt het jaarlijkse tropensymposium van de Werkgroep Europese Samenwerking van de LOVAH plaats. Het blijkt dat veel huisartsen zeer tropisch/internationaal geïnteresseerd zijn, daarnaast worden veel tropenartsen na enige jaren in het buitenland uiteindelijk huisarts. Er blijkt elk jaar dan ook ruime interesse te bestaan voor het symposium, en dat zal dit jaar hopelijk niet anders zijn met een zéér interessante line-up van sprekers op de meeste inspirerende tropenplek van het land; het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam. De dag is rijkelijk gevuld met spreekkamer-relevante prikkelende onderwerpen; zo zullen we worden bijgepraat over de invloed van jetlag op je lichaam, krijgen we een update over PrEP en reizigersdiarree, en zullen ook beestjes en door hun veroorzaakte huidproblemen aan bod komen. Meer informatie te vinden op https://www.lovah.nl/werkgroepen-en-activiteiten/europese-samenwerking/activiteiten-wes/tropensymposium

Dokters van de Wereld: Tandarts onbetaal voor ruim half miljoen mensen in NL

Bron: Persbericht Dokters van de Wereld 11-04-2019 https://doktersvandewereld.org/tandarts-onbetaalbaar-voor-ruim-half-miljoen-mensen-in-nederlandVoor zo’n 500.000 mensen in Nederland is de tandarts onbetaalbaar geworden. Dokters van de Wereld ziet dagelijks de gevolgen hiervan: rotte tanden, ontstekingen en ernstige pijnklachten. Vanaf donderdag 11 april geeft de organisatie met steun van de Postcode Loterij duizend mondzorgbehandelingen aan mensen die anders écht geen toegang hebben tot de tandarts. Met een mobiele tandartspraktijk reist de organisatie de komende maanden naar Waddinxveen, Rotterdam, Amsterdam, Nijmegen, Den Haag en Groningen. In Nederland wordt mondzorg voor mensen vanaf 18 jaar niet vergoed vanuit het basispakket. Als mensen geen geld hebben voor een aanvullende verzekering schiet preventieve mondzorg er vaak bij in en als er klachten ontstaan stellen mensen behandeling zo lang mogelijk uit. Voor mensen met een laag inkomen, waaronder ook ouderen, dak- en thuislozen, en voor ongedocumenteerde migranten kan hierdoor een opeenstapeling van problemen ontstaan. Mensen komen bijvoorbeeld in een sociaal isolement terecht of maken weinig kans op de arbeidsmarkt. Bovendien kunnen andere chronische aandoeningen en slechte mondgezondheid elkaar flink versterken. Hoewel mondzorg voor kinderen wel wordt vergoed uit het basispakket blijkt uit onderzoek dat kinderen van ouders met een lage sociaaleconomische status of migratieachtergrond vaker last hebben van gebitsproblemen en ook minder vaak voor controle bij de tandarts komen. Dokters van de Wereld pleit voor een structurele, landelijke oplossing die voorziet in toegankelijke en betaalbare preventieve en acute mondzorg voor álle kinderen en volwassenen. Arianne de Jong: “Wij vinden dat iedereen naar een tandarts moet kunnen gaan, zeker bij acute problemen, ongeacht de portemonnee. Toegang tot zorg is een mensenrecht, géén privilege! Hier zit duidelijk een enorm gat in ons mondzorgsysteem.

Update over de CAK-regeling en aanbod van Dokters van de Wereld

In onze stad verblijven ongeveer 15.000 mensen zonder een geldige verblijfsstatus (schatting). Deze ongedocumenteerde migranten kunnen echter geen zorgverzekering afsluiten. Belangrijk om te weten is dat zij wel recht hebben op zorg en zich bij iedere huisarts in Amsterdam kunnen inschrijven mits de praktijk niet vol is. In principe moeten deze onverzekerbare vreemdelingen hun medische zorg zelf betalen. Indien zij hiertoe niet in staat zijn of slechts een deel van de kosten kunnen betalen dan kunt u als huisarts een bijdrage vragen aan het CAK (deze instantie beheert een financiële regeling die door de overheid is ontwikkeld). Dokters van de Wereld bemiddelt onder andere ongedocumenteerde migranten met medische klachten naar huisartsen. In de praktijk zien wij dat ongedocumenteerde migranten nog regelmatig tegen het probleem aanlopen dat zich inschrijven bij een huisarts niet lukt omdat de doktersassistenten en/of huisartsen niet (voldoende) op de hoogte zijn van de het recht op zorg voor deze mensen en de CAK-regeling.

Pharos: Ramadan het moment om te stoppen met roken?

“Kan ik gezondheidsvoorlichting over roken combineren met een lezing van de imam? Ik richt me op onze gemeenschappelijke doelen: jong en oud beschermen tegen tabaksverslaving en hen aanmoedigen te stoppen met roken. Ik doe dat op een wetenschappelijk bewezen wijze; hij doet dat met de kracht van het geloof. Hij heeft de meeste impact, zo lijkt het, maar we kunnen elkaar versterken.” Verslavingsarts en onze expert op het thema roken Marieke Helmus vertelt in haar blog over de leerzame bijeenkomst met moslimjongeren, straatcoaches en de lokale imam met als onderwerp: een rookvrije ramadan. Lees verder op https://www.pharos.nl/nieuws/stoppen-met-roken-en-ramadan

Pharos: Nieuwe voorlichtingsfilmpjes over hoe je baby veilig slaapt in Arabisch en Tigrinya

Om nieuwkomers en migranten voor te lichten over hoe zij hun baby veilig kunnen laten slapen zijn er nu vier video’s vertaald in het Tigrinya en het Arabisch.Ouders hebben niet altijd voldoende kennis over het veilig laten slapen van hun baby. Uit focusgroepen blijkt dat dit ook geldt voor migrantenouders. Zij hebben bovendien vaker moeite met het vinden, begrijpen en toepassen van Nederlandse informatie over veilig slapen.Daarom hebben VeiligheidNL en Pharos vier filmpjes beschikbaar gemaakt in het Arabischen het Tigrinya.De films van VeiligheidNL zijn opnieuw ingesproken om ze toegankelijker te maken voor ouders die deze talen spreken. Ze zijn in het Nederlands ondertiteld. De onderwerpen zijn: Veilig slapen tips, Een fijne en veilige slaapplek, Samen slapen met je kindje, en Temperatuur in de babykamer.

Pharos: Eenvoudige voorlichting voor vluchtelingen over psychische klachten herzien en in vijf talen

De voorlichtingsfolder ‘Als je stress hebt, veel denkt en slecht slaapt’ is opnieuw uitgegeven. De folder is speciaal herzien en vertaald voor vluchtelingen, maar is ook geschikt voor anderen met vragen over stressklachten.De eenvoudige voorlichting gaat over psychische klachten en is gericht op wat iemand zelf kan doen en hoe hulpverlening in zijn werk gaat. Naast de al beschikbare Nederlandstalige versie, geschreven op B1-niveau, is er nu een versie in het EngelsArabischFarsi en Tigrinya.

De folders ‘Als je stress hebt, veel denkt en slecht slaapt’ zijn alle vijf gratis beschikbaar via onze kennisbank. Folders in Frans, Somali en SoraniDaar zijn ook folders te downloaden over verschillende stressklachten in het Frans, Somali en Sorani. Omdat er minder nieuwkomers zijn uit die taalgebieden, zijn die niet herzien, maar ze zijn nog wel bruikbaar. De onderwerpen in die folders komen bovendien aan bod in de herziene uitgaven. Deze nieuwe vertaalde folders zijn ontwikkeld in samenwerking met GGD GHOR Nederland.

Leuk om te lezen, te kijken of te luisteren?

BNR radio met Martin Grobusch

De uitzending “Muggen en infectieziekten” van BNR Beter 6 mei 2019 19.00 uur met Martin Grobisch kan je hier beluisteren.

Filmdocumentaire Stichting Vriende Sengerema Hospital: Ieder kind verdient een naam

In november 2018 reisden crossmediaal journalist Denise Eigenbrood en physician assistant Milou van Ingen, werkzaam in het Radboudumc Amalia kinderziekenhuis, naar het Tanzaniaanse Sengerema voor de opnamen van de documentaire ‘Ieder kind verdient een naam’. In deze expliciete en integere film, opgenomen op een intensive care voor baby’s, worden de gedreven Milou en haar lokale collega’s in Sengerema gevolgd. In woord en beeld krijgt de kijker zicht op hoe het dagelijks leven op een Neonatale Intensive Care Unit (NICU) in een ontwikkelingsland eraan toe gaat. Daarnaast wordt zichtbaar welke uitdagingen er zijn op weg naar een zelfredzame en duurzame afdeling en welke impact babysterfte heeft op medici, die zich met hart en ziel inzetten voor de allerkleinste- en kwetsbare patiënten. Via onderstaande link is de trailer van de documentaire te bekijken: https://www.youtube.com/watch?v=sGhH-GY4Mp0

Agenda

17-06-2019 : Primary Care International congres London 

24-06-2019 : Pharos: Symposium vrouwelijke genitale verminking in Nederland 

26-06-2019 : WONCA 2019 , Bratislava Slovakia 

05-07-2019 : WES tropen symposium 

15-07-2019 : Summerschool Reproductive & Maternal Health Utrecht 

16-09-2019 : ECTMIH 

19-09-2019 : Jaarlijks symposium travel medicijn Health education 

05-11-2019 : Tanzania congres 2019 www.dokterenintanzania.nl 

06-11-2019 : NVTG congres met als thema klimaatverandering + gezondheid 

30-11-2019 : NVTG Tropen Carriere Dag